Uvod u 4D ultrazvuk

4D ultrazvuk i 4D ultrazvučni prikaz (ispravno nazvan i Real-Time 3D ili Live 3D) zasniva se na istoj tehnologiji kao i “statični” 3D ili free-hand 3D ultrazvični prikaz. U stvari radi se o seriji 3D ultrazvučnih volumenskih sekvenci koje su animirane i realizovane na monitoru kao “živa” 3D slika. Broj slika u sekundi je još uvek ispod 25. Zbog toga, svakom posmatraču jasno da se “pokretne slike” na monitoru ne odvijaju baš “glatko”.

4D ultrazvučni aparati novije generacije će verovatno moći da prikažu 4D snimak sa performansama koje prevazilaze 25 slika/sekundi i rezoluciju od 640x480. Do tada se moramo zadovoljiti ovim što imamo, iako je ovo tehnički bilo izvodljivo još pre deset godina. Proizvođači ultrazvučnih aparata mudro unapređuju svoje proizvode korak po korak. Na kraju, ova strategija je razumljiva. Ultrazvučni aparati se moraju prodavati i narednih godina, a proizvođači aparata moraju svake godine ponuditi nešto novo. 3D ultrazvučnu tehnologiju su prvi razvili Olaf von Ramm i Stephen Smith na Duke univerzitetu 1987. godine

Snimak bebe u 28. nedelji trudnoće

Snimak bebe u 30. nedelji trudnoće.

Klinička upotrebljivost 4D ultrazvuka

Sa stanovišta lekara, 3D ultrazvučni i 4D ultrazvučni snimci su sve korisniji i informativniji. Tako da ne iznenađuje što se ove tehnike danas koriste ne samo u obstetriciji i ginekologiji veci u drugim granama kao sto je interna medicina. Na primer u nefrologija, urologija, oftalmologija, anesteziologija (vođenje igle za regionalnu anesteziju), endokrinologija, angiologija i td.

Sa velikim stepenom sigurnosti se može reći da je 4d tehnologija napravila najveći prodor u oblasti obstetricije. Od metode koju su ironično nazivali “zabava za roditelje” 3D i 4D ultrazvuk je dostigao ozbiljne dijagnostičke domete. Za dijagnostičku ozbiljnost 4D ultrazvučnih aparata i pregleda je dobrim delom zaslužan veliki napredak u kvalitetu 2D ultrazvučne slike. Velika rezolucija 2D slike kod ovih aparata je omogućila zapažanje i najsitnijih anatomskih detalja kao što je očno sočivo. U trci za što kvalitetnijim 3D/4D ultrazvučnim aparatima, prozviđači su bili prinuđeni da povećavaju broj kristala u sondama. Samim tim i kvalitet (rezoluciju) slike. Konkurencija je kao i uvek – zdrava pojava.

 Perspektiva 4D tehnologije

Sve veći broj publikacija koje dokumentuju rano otkrivanje fetalnih anomalija i benignih i malignih tumora jajnika koje su potkrepljene 2D i 3D slikama. Ove publikacije daju snažnu podršku daljem razvijanju 3D/4D ultrazvučna tehnologija. Ujedno, otvaraju mogućnost za primenu ove vrste pregleda i u drugim granama medicine. Ova tehnologija se ne primenjuje samo u medicini već i u drugim oblastima, a naročito u istraživanjima i mapiranju podvodnih površina i objekata.

Snimak bebe u 30. nedelji trudnoće.

 

 Da li je 4D ultrazvuk štetan?

Do sada ne postoje publikacije koje bi ukazale na štetnost 3D/4D ultrazvučnih pregleda. Istina je da količina energije koja se preda trudnici i fetusu tokom 3D/4D pregelda daleko nadmašuje količinu energije koja se emituje tokom “običnog” 2D pregelda. Iz ovih razloga FDA je ograničila snagu 3D/4D ultrazvučnih sondi na 94 mW/cm2. Verovatno da ovo ograničenje neće uticati na kvalitet slike novih aparata. Moje zapažanje je da plodovi pokazuju veći stepen aktivnosti za vreme 3D/4D pregleda u odnosu na 2D ultrazvučne preglede.

Tehnika rada

Dobiti uspešan 3d/4d ultrazvučni snimak nije lako. Za kvalitetan snimak neophodno je da posmatrani objekat (deo fetalnog tela ili fetus) mora biti “okružen” plodovom vodom i to je temeljni preduslov. U slučaju da je lice fetusa okrenuto prema leđima majke nemoguće je dobiti bilo kakav snimak lica. U ostalim situacijama je moguće dobiti profil, poluprofil ili “portret” lica fetusa. Debljina trudnice je takođe važan faktor. Trudnice gracilne građe omogućavaju kvalitetniji 3d/4d ultrazvučni pregled. U slučajevima kada su uslovi za 3d/4d povoljni, trenutna aktivnost ploda može otežati dobijanje kvalitetnog snimka. Položaj posteljice jetakođe važan faktor uspešnosti 3d/4d ultrazvučnog pregleda. Lokalizacija posteljice na prednjem zudu materice doprinosi manjoj efikasnosti pregleda, dok je lokalizacija posteljice na zanjem zidu faktor koji 4d ultrazvučni pregled čini efikasnijim.

Ograničavajući faktori

Pokreti ploda kojima se lice fetusa “prilepi” za zid materice ili posteljicu onemogućavaju kvalitetan 3d/4d prikaz. Promena položaja trudnice može dovesti do minimalnih promena položaja ploda koji će omogućiti kvalitetniji pregled. U svakom slučaju potrebno je znati da 3d/4d ultrazvučni pregled nije uspešan koliko i 2d ultrazvučni pregled. 4D ultrazvučni pregled zahteva brojna pozicioniranja sonde, sposobnost imaginacije pravog položaja fetusa, kao i strpljenje lekara i trudnice.

Podešavanje raznih parametara na apartu je jedan od najvažnijih faktora za uspešan 3d/4d pregled. Pomenuta podešavanja treba vršiti pre ili u toku samog pregleda u odnosu na različite faktore kao što je starost trudnoće, položaj ploda i posteljice, debljina trbušnog zida trudnice, količina plodove vode, trenutni raspored džepova plodove vode i sl.

Važno je napomenuti da pre svakog 3d/4d ultrazvučnog pregleda treba uraditi kvalitetan i temeljit 2d ultrazvućni pregled. Fasciniranost lekara i pacijenata 3d/4d ultrazvučnim pregeldom može dovesti do značajnih previda u proceni zdravlja trudnice i fetusa.